Aniden Gelen Çikolata Krizi En İyi Nasıl Bastırılır?

cikolata

Çikolata krizi, çok çikolata yemeyi istemek, aşırı çikolata yeme isteği, hatta aç karnına çikolata yemek insanlar arasında yaygındır ve bunun sonucu olarak çikolata isteği nasıl bastırılır, çikolata krizi nasıl önlenir ya da çikolata yerine ne yiyebilirim gibi soruların cevabı aranır.

Çikolata yeme hastalığı diye bir hastalık türü olmasa da çiklataya duyulan özlem bazen hastalık derecesinde olabilir.

Beslenme ile ilgili araştırmalarda, şekeri ve yağı yüksek yiyecekleri isteme eğilimi görülmüştür. Hem şekerli hem de yağ oranı yüksek bir gıda olarak, çikolata krizi dediğimizde ilk akla gelen besini çikolata ülkemizdeki en yaygın yiyeceklerden biridir. Dolayısıyla canım çikolata istiyor dediğiniz ve sık gerçekleşen durumlarda ya da hergün çikolata yemek istediğiniz zamanlarda eğer ölçüyü kaçırırsanız fazla çikolata yemek size kilo aldırabilir. Özellikle gece çikolata yemek aldığınız kalorileri ikiye katlayacak bir etki yaratarak kilo yapabilir.

Michigan Üniversitesi psikologu, Ashley Gearhardt, gıda bağımlılığı üzerine yaptığı doktora çalışmasında, çikolata, pizza ve patates kızartmasının, önemli miktarlarda tüketildiğinde, uyuşturucu madde gibi, hızla emildiklerini gözlemleyerek bağımlılık yapan özelliklerini vurgulamıştır.

Peki neden çikolata yemek isteriz?

İşte çikolata yeme isteğinizin beş sebebi ve bu isteği bastırma yöntemleri:

1. Şeker Oranına Dikkat

Çikolatalar, kakao tozu ve kakao yağının, tatlandırıcılar ve diğer bileşenlerle birleştirilmesiyle hazırlanır(1). Çikolata kalori oranı 370 Kcal’dir. Kakao yağı, çikolatadaki yağın çoğunu oluşturur. Farklı çikolata türleri, farklı konsantrasyonlarda kakao tozu içerir (genellikle kakao yüzdesi olarak adlandırılır). Diyet çikolata olarak görülebilecek olan bitter çikolata, en yüksek kakao tozu konsantrasyonuna, beyaz çikolata ise en düşük kakao yoğunluğuna sahiptir. Bitter çikolata kalori oranı 50 gram için 273 kcal’dir. Bitter çikolatalar için ayrıca halk arasında kilo aldırmayan çikolatalar da denilmektedir.

Peki bitter çikolata kilo yaparmı?

Normal ve sağlıklı bir bünyede günde 1 ya da 2 parça bitter çikolata yemenin kilo yaparak yağlanmayı artırması pek olası olmamaktadır. Prof. Dr. Osman Müftüoğlu günde 25 gr bitter çikolata yemenin bir zararı olmadığını dile getirmiştir. Bitter çikolata kakao oranı yüksek olduğu için normal çikolatalara göre daha az kaloriye sahiptir.

Çikolata ayrıca şeker, süt tozu ve fındık gibi çeşitli başka bileşenler de içerir. Dolayısıyla çok çikolata yemek kakao dışında diğer kolari yüklerini de almak anlamına gelmektedir.

Kakao doğal olarak acıdır. Çikolatanın tadını geliştirmek için üreticiler bol miktarda şeker eklerler. Şeker, vücudunuzun hızla emdiği bir karbonhidrat türüdür. Bazı insanlar şeker alımının ruh halinde geçici bir yükseliş sağladığına inanmaktadır. Bununla birlikte, çoğu araştırmada, bazı yiyeceklerin bu kadar bağımlılık yapmasına neden olan etkenin yağ ve şekeri bir arada bulunduruyor olması gösterilmektedir.

Sade bir sütlü çikolata barında ortalama 24 gram şeker bulunmaktadır. Karamel, nuga ve lokum içeren diğer çikolatalarda ise daha fazla şeker bulunabilir. Örneğin, bir Snickers marka çikolatada 27 gram şeker bulunur. Yüzde 75’ten fazla kakao içeren çikolatalar daha az şekere sahip olma eğilimindedir (bar başına 10 gramın altında şeker bulunur).

Araştırmalar, çikolata yeme isteği nedeni olarak şekerlerin (ve diğer rafine edilmiş karbonhidratların) bağımlılık yapıcı olarak kabul edilen işlenmiş gıdaların kilit bileşeni olduğunu göstermektedir.

Bu Konuda Ne Yapılabilir?

Türkiye kalp vakfı şeker alımından uzak durma ya da sınırlama konusunda durumun önemini vurguluyor. Amerikan Kalp Derneği‘ne göre ise, kadınlar kendilerini günde 25 gram şekerle (yaklaşık altı çay kaşığı) sınırlandırmalıdır. Erkekler ise 36 gramın (dokuz çay kaşığı) altında kalmalıdır. Çikolata kilo yapar mı diye sorular aklınızı kurcalıyorsa kakao yüzdesi yüksek olan bitter çikolata türlerini tercih ederek şeker alımınızı azaltabilir ve kilo alımınızı frenleyebilirsiniz. Şeker oranı ile ilgili endişeleriniz varsa, şeker isteklerinizi azaltmak için bu basit üç aşamalı planı da deneyebilirsiniz:

  • Acıktıysanız sağlıklı ve doyurucu bir yemek yiyin
  • Sıcak bir duş alın
  • Hızlı bir yürüyüşe çıkın

2. Acıkmışsınızdır

Bazı durumlarda sürekli çikolata yeme isteği kolayca açıklanabilir, çünkü aç olabilirsiniz. Vücudunuz açken, rafine şekerler gibi hızlı emilen karbonhidratları ister. Ne yazık ki, işlenmiş çikolatanın çoğu glisemik indeks olarak yüksektir, yani kan şekerinizi hızla yükseltir. Bu da size çabuk ama geçici bir şeker artışı sağladığı anlamına gelir. Bu şeker ihtiyacı kısa sürede geçtikten sonra muhtemelen tekrar aç olacaksınız.

Bu Konuda Ne Yapılabilir?

Çikolata isteği nasıl bastırılır sorusuna cevap olarak; çikolata özleminizi başka bir şey doldurarak yenebilirsiniz diyebiliriz. Artık aç olmadığınızda, çikolataya ilişkin müdahaleci düşüncelerin azalması gerekir. Şekeri düşük, proteini veya kepekli tahılları yüksek olan yiyecekleri arayın. Bu yiyecekler sizi daha uzun süre tutacak ve şeker çökmesini önleyecektir.

3. Kafein Alın

Çikolata yeme isteği neden olur sorusunun cevaplarından biri de belki yeterli miktarlarda kafein tüketmemek olabilir. Çikolata biraz kafein içermesine rağmen, genellikle çok fazla değildir. Kakao işlendiği zaman kafein içeriği azalır. İşlenmiş çikolata çubuklarının çoğu 10 mg kafein içerir. Ortalama bir fincan kahvede yaklaşık 85 ila 200 mg kafein vardır.

Bununla birlikte, bazı koyu çikolatalar, bitter çikolatalar, yaklaşık 30 mg olan bir kutu koladan daha fazla kafein içerebilir. Kakao içeriği arttıkça, kafein içeriği de artar.

Kafein merkezi sinir sistemini harekete geçirerek daha uyanık ve ayk hissetmenizi sağlar. Ayrıca, beyninizdeki dopamin de dahil olmak üzere bazı nörotransmiterlerin seviyelerini etkiler. Bu durum bağımlılık yapma olasılığını artırabilir. Hiçbr şekilde kafeinli içecek içmeyenler için, çikolatadaki kafein bir enerji artışı sağlamak için yeterli olabilir.

Bu Konudaki Çözüm Önerisi Nedir?

Aşırı çikolata yeme isteğini önleyebilmek için güçlü antioksidanlar bakımından zengin bir kafein takviyesi için bir fincan siyah çayı içmeyi deneyin. Buradaki antioksidan kavramı: serbest radikallerin (yani diğer bir deyişle, vücut gıdaları işlerken hücreler tarafından üretilen atık maddeler) neden olduğu ve vücudun çevresel ve diğer faktörlere karşı reaksiyon olarak ürettiği dengesiz moleküllerdeki hasarı önleyen veya yavaşlatan maddelerdir.

4. Alışkanlık, Kültür veya Stres

Çikolata isteği söz konusu olduğunda kadınların çoğu gündelik hayatlarında genellikle çikolata yemek ister. Araştırmacılar bu fenomen için biyolojik bir açıklama bulamamıştır. Bunların yanında her ülkede çikolata alışkanlıkları daha da farklılaşmaktadır.

Temel olarak, kadınlar bazı dönemlerde ya da normal rutinlerinde çikolatayı arzu edebilirler. Çünkü çikolata krizlerinin normal olduğuna inanırlar.

Ayrıca, stresli, endişeli, depresif veya rahatsız olduğunuzda, kendinizi iyi hissetmenizi sağlayacak bir şeye yönelmek kolaydır.

Bu Konuda Ne Yapılabilir?

Çikolata yeme isteğinin önüne geçebilmek için dikkatli yeme alışkanlığı, alışılagelmiş isteklerinizi fark etmenize yardımcı olacaktır. Kendinize “Neden çok çikolata yemek istiyorum.  Aç olduğum için mi? Değilse, neden?” şeklinde sormanız gerekmektedir.

Farkındalık meditasyonu burada işinize yarayacaktır. Bu meditasyonda, aklınızdan geçerken düşüncelerinize dikkat edersiniz. Düşünceleri yargılayamaz veya onlarla karışmazsınız. Bu uygulama konsantrasyon ile farkındalığı birleştirir. Herhangi bir bedensel hissi, düşünceyi veya duyguyu gözlemlerken bir nesneye veya nefesinize odaklanmayı yararlı bulabilirsiniz.

Bu noktada Farkındalık meditasyonu ve diğer stres gidericiler , stresle daha sağlıklı bir şekilde başa çıkmanıza yardımcı olabilir.

5. Vücudunuzun Magnezyuma İhtiyacı Olabilir

Araştırmalar çikolatanın magnezyum oranlarının yüksek olduğunu göstermektedir. Bilim adamları magnezyum eksikliklerinin insanların çikolata istekleri ile bir bağlantısı olup olmadığın sorgulamışlardır.

Bu Konuda Ne Yapılabilir?

Çikolata krizi nasıl önlenir sorusunun bir diğer cevabı olarak yukarıda da bahsettiğimiz mineral olan Magnezyum’u verebiliriz. Magnezyum takviyeleri eczanelerde mevcuttur. Ayrıca doğal olarak çiğ badem, siyah fasulye veya tam tahıllı ekmekler gibi magnezyumlu yiyecekler yemeyi de deneyebilirsiniz .

Çikolata Yemenin En Sağlıklı Yöntemi

Çikolatalı bir gıdayı vücuda almanın en sağlıklı yolu, yüksek bir kakao yüzdesine sahip bir çikolata bulmak olacaktır. Kakao yüzdesi yüksek olan bitter çikolatalarda diğer çikolatalardan daha fazla antioksidan ve daha az şeker bulunur.

Etik olarak üretilen ve onu üreten işçileri koruyan adil ticaret uygulamaları yoluyla elde edilen çikolatayı bulmaya çalıabilirsiniz. Dünya kakaosunun yaklaşık yüzde 60’ı şu anda çocuk emeğine dayalı olan Batı Afrika ülkelerinde yetişmektedir. ABD kaynaklı bir araştırmada, 2008 ve 2009 arasında 1.75 milyondan fazla çocuğun Fildişi Sahili ve Gana’daki kakao çiftliklerinde çalıştığı tespit edilmiştir .

Kakaonun Sağlığa Faydaları

Çikolatanın sağlığa faydaları konusu doğal kakao tozu söz konusu olduğunda mümkündür. En az yüzde 70 oranında kakao içeren çikolatalar:

  • Hafıza geliştirebilir
  • İnflamasyonu azaltabilir
  • Kalp-damar hastalıkları riskinizi azaltabilir
  • Bağışıklık sisteminizi güçlendirir
  • Stresi azaltabilir
  • Ruh halinizi iyileştirebilir
  • Diyabet riskinizi azaltabilir

Çikolata İsteğini Bastırmaya Çalışıyorsanız Ne Yapmalısınız?

Çikolatalı isteklere karşı koymaya mı çalışıyorsunuz? Çikolata yerine ne yiyebilirim sorusunu kendinize defalarca sordunuz mu?  u sorları soraken çikolatanın sağlık üzerine yararlarını da unutmamalısınız. Ancak yüksek şeker ve yağ içeriği birçok insan için zararlı olabileceği de bir gerçektir.

İşte çikolatayı hayatınızdan çıkaracak, azaltacak ve çikolata yememek için ne yapmalı sorusunun cevabı olacak birkaç ipucu:

  • Günde en az 2 litre ya da sekiz bardak su için.
  • Zeytinyağı, fındık ve avokado gibi sağlıklı yağları beslenmenize ekleyin.
  • Bol miktarda yağsız protein, meyve, sebze ve kepekli tahılları içeren dengeli bir diyet yapın.
  • Şekersiz organik fındık ezmesi yiyin.
  • Tatlı isteğinizi organik meyveler, az yağlı yoğurtlar ve meyveli tatlılar ile giderin.

Öneriler

Çikolata isteği genel olarak çok yaygındır, ancak bunlarla baş etmenize yardımcı olacak ve çikolata yeme isteği nasıl bastırılır sorunuza cevaplayacak yukarıda bahsettiğimiz sağlıklı methodlar vardır. Herşeyin fazlasının zararlı olduğu gerçeği gibi fazla çikolata yemek de sağlığa zarar verebilir. Yüksek oranda kakaolu bitter çikolata, sağlık üzerinde önemli olumlu etkilere sahiptir. Bu da onlardan zevk almaktan çekinmeyeceğiniz ve ölçülü oranlarda tüketebileceğiniz anlamına gelir. Şeker ve yağ içeren herhangi bir şeyin kilo almaya katkıda bulunabileceğini unutmayın, bu nedenle yediklerinizin ve yiyeceklerinizin farkına vararak takip edin.

Kaynaklar

  • Ashley N. Gearhardt et al, “Neural Correlates of Food Addiction,” 2011, doi:10.1001/archgenpsychiatry.2011.32
  • Can chocolate really be good for you? (2011). newsinhealth.nih.gov/2011/08/claims-about-cocoa
  • Mayo Clinic. (2017). mayoclinic.org/healthy-lifestyle/nutrition-and-healthy-eating/in-depth/caffeine/art-20049372

YORUM YAPABİLİRSİNİZ

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen adınızı giriniz