Sedef Hastalığınız İlerliyor mu? İşte Tedavi İçin Yapabilecekleriniz!

sedef hastalığı

Sedef hastalığı yani psoriasis ile yaşıyorsanız, alevlenmelerle, kaşınmalarla nasıl başa çıkacağınızı öğrenmenin ve bu kronik durumun günlük yaşamınız üzerindeki etkisini azaltmanın ne kadar önemli olduğunu biliyorsunuz. Bunun için sedef hastalığınızın kötüleşmesine neden olabilecek faktörleri de anlamak en birincil noktalardandır.

Peki Sedef Hastalığı Nedir?

Sedef hastalığı, cilt hücrelerinin yaşam döngüsünü hızlandıran yaygın bir deri hastalığıdır. Cildin yüzeyinde hücrelerin hızla birikmesine neden olur. Ekstra cilt hücreleri, kaşıntılı ve bazen ağrılı olan pullar ve kırmızı lekeler oluşturur. Sedef hastalığı sık sık gelen ve giden kronik bir hastalıktır. Tedavinin asıl amacı cilt hücrelerinin bu kadar hızlı büyümesini engellemektir. Sedef hastalığı için bilinen kesin bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır, ancak semptomları azaltabilir ya da ortadan kaldırabilirsiniz. Nemlendirme, sigarayı bırakma ve stresi yönetme gibi yaşam tarzı önlemleri yardımcı olabilir. (1) Ayakta sedef, yüzde sedef , saçta çıkan sedef gibi vücudun çeşitli yerlerinde görülebilir.

Sedef Hastalığı Nasıl Başlar?

Sedef hastalığının bazı bilinen belirtileri mevcuttur. Plak psoriazis, simli, beyaz pullarla kaplı, iltihaplı, kırmızı cilde neden olur. Bu yaralar kaşınabilir ve yanabilir. Vücudunuzun herhangi bir yerinde ortaya çıkabilir, ancak en yaygın görülen bölgeler:

  • Dirsekler
  • Dizler
  • Kafa derisi
  • Arka bel

Sedef Hastalığı Medikal Tedaviler

Topikal tedaviler: Bunlar cildinize yapılan  ve genellikle doktorların uygulaması gereken tedavi yöntemidir. Bazı tedavilerde steroid mevcuttur. Bu tedavi yönteminde cilt hücrelerinin büyümesi yavaşlatılır.
Fototerapi: Bu tedavide ultraviyole ışık kullanılır. Bir fototerapi ünitesi tedavisini yine doktorunuzun gözetiminde veya hastanede alabilirsiniz.
Sistemik ilaçlar: Bu reçeteli ilaçlar vücudunuzun her yerinde kullanılabilir. Tabi yine doktorunuza baş vurmanız gerekebilir. Diğer tedavilere cevap vermeyen orta veya şiddetli sedef hastalığınız varsa bu tür ilaçları doktorunuz kontrolünde  kullanabilirsiniz. Ağızdan veya enjekte ederek alabilirsiniz. (2)

Sedef hastalığı otoimmün(vücudun otomatik bağışıklık sistemi) bir durum olduğundan, cildinizin altında neler olup bittiğini belirlemek ilk adımdır. Bazı ciltlerin aksine, reçetesiz satılan ürünleri tedavi seçeneği olarak kullanmak temel probleminizi belirlemeyecektir.

Sedef Bulaşıcı mıdır?

Hayır, sedef hastalığı vücudun kendi savunma mekanızmasıyla ortaya çıkardığı bir durumdur. Bulaşıcı değildir.

Sedef Hastalığının İlerlemesine Ne Sebep Olur?

Bazen, sedef yaraları tamamen rastgele olabilir. Ancak, belirli tetikleyicilere tepki olarak da ortaya çıkabilir. Bir sedef kaşıntısının ciddiyeti kişiden kişiye değişir. Bu nedenle sedef hastalığınızın kötüleşmesine neden olabilecek bir şey yapıp yapmadığınızı tespit etmekte bulmakta fayda vardır.

Sedef Hastalığını Tetikleyen Etmenler

Sedef hastalığına sebep olan bazı durumları aşağıda sıralıyoruz:

Stres: Stres seviyelerinde meydana gelen bir artış veya devam eden, kronik stres ile yaşamak, sedef hastalığınızın tetiklenmesine neden olabilir. Unutulmamalıdır ki sedef hastalığının  kendisi de bir stres kaynağı olabilir. (3)

Soğuk ve kurak havalar: Ne zaman sıcaklık düşer ve hava kurur , o zaman sedef daha da kötüleşebilir ve belirtilerini gösterir. (4)

Ciltte travma: New York’ta CareMount Medical’de kurul onaylı bir dermatolog olan MD, FAAD, Melanie A. Warycha’ya göre , ciltte travma sedef hastalığınızın ilerlemesine neden olabilir. Travmadan kasıt, kesikler, sıyrıklar, böcek ısırıkları veya şiddetli güneş yanığı olabilir. (5)

Bazı ilaçlar: Herhangi bir ilaç kullanıyorsanız, doktorunuza sedef hastalığınızı kötüleştirebilme ihtimali olup olmadığını danışmanız gerekmektedir. Dermotolojistlere göre beta blokerler, lityum ve anti-sıtma ilaçları gibi bazı ilaçların sedef hastalığı belirtilerini başlatabileceği tespit edilmiştir.

Fazla kilo: JAMA Dermatology’deki 2013 tarihli bir araştırmaya göre, kilo almak veya obezite ile yaşamak, kötüleşen sedef hastalığı semptomlarına neden olabiliyor. (6)

Sigara içmek: Sigaranın sedef hastalığı riskini arttırdığı bilinmektedir .

Enfeksiyonlar: Uzmanlara göre bazı enfeksiyonların ve sağlık koşullarının, özellikle Streptokok enfeksiyonu ve HIV olmak üzere sedef belirtilerine neden olabileceği belirtilmiştir.

Alkol: Alkol tüketimi , sedef hastalığı semptomlarının kötüleşmesiyle ilişkilendirilebilir.

Diyet: Psoriazis adıyla da bildiğimiz sedefa hastalığı semptomlarında diyet yapmanın belirtilerin görülmesi süresinde rolünü inceleyen araştırmalar mevcuttur. JAMA Dermatolojisi’ndeki bir 2018 tarihli bir çalışmada, fazla kilolu kişilerde kalorilerdeki azalmanın psoriazis semptomlarının azalmasına yardımcı olabileceği bulunmuştur. (7)

Sedef Hastalığı Doğal Yollarla Nasıl Geçer?

Sedef belirtilerini kontrol altına almak için bazı ipuçlarını uygularsanız hastalığınızı kontrol altına almayı başarırısınız, ve belki de tamamen tedavi edersiniz.

Durumunuzun kontrolünü sağlayarak, daha iyi hissetmek adına bazı adımlar atabilirsiniz. Bu adımların bazılarını evde kendi başınıza, bazılarını da doktorunuza danışarak uygulamanız gerekir.

Düzenli olarak yanma ve kaşıntı yaşıyorsanız, belirtilerinizi doktorunuzla görüşün. Doktorunuz durumunuzu değerlendirebilir ve tedavi planınızın etkili şekilde çalışıp çalışmadığını belirleyebilirler.

Evde kendi başımıza bir tedavi uygulamak söz konusu olduğunda, aşağıdaki ipuçları ve yaşam tarzı değişiklikleri takip etmeniz gereken adınlar olacaktır:

Kendinizi Bilgilendirin!

Durumunuzu kendi kendine  doktorunuz yardımıyla veya araştırarak anlamak, sizin için neyin işe yaradığını bulmak için sağlam bir adımdır.

Warycha, Healthline’a “Sedef hastalığıyla yaşayan herkes nedenleri, tetikleyicileri, hastalık kursu ve tedavileri hakkında kendilerini eğitmeli” dedi. Başlamak için, Ulusal Psoriasis Vakfı ve Amerikan Dermatoloji Akademisi tarafından sunulan kaynakları inceleyin . (8, 9)

Cildinizi Nemli Tutun!

Cildinizi iyi nemlendirmek sedef tedavisinde önemli bir adımdır. Uzmanlar günlük olarak kalın bir krem veya vazelin gibi yumuşatıcıları cilde uygulamayı önermektedirler. Bu, cilt bariyerinin sağlam kalmasına yardımcı olarak oluşabilecek travma sonucu cildin daha az hasar almasını  sağlar. Hatta bazı sedefe iyi gelen kremleri de kullanabilirsiniz.

Nemlendirici Kullanın!

Uzmanlar, nemlendirici kullanmanın, özellikle soğuk ve kurak kış aylarında, cildin neminin korunmasına yardımcı olduğunu belirtmektedirler. Gece yatmadan önce de kullanmak için yatak odanızda bir nemlendirici bulundurmaya çalışabilirsiniz. Ekstra nem artışı için, gün boyunca kullandığınız tüm yaşam alanlarınızda bir nemlendirici ürün bulundurmayı ihmal etmemeniz yararınıza olacaktır.

Biraz Güneş Alın!

Cildinizi güneşten gelen zararlı UV ışınlarına maruz bırakmak hücre dönüşümünü yavaşlatabilir. Bu, sedef hastalığının belirtilerini  ve enflamasyonu azaltmaya yardımcı olur. (10)

Buradaki önemli nokta“biraz” güneşe maruz kalmaktır. Başka bir deyişle, maruz kalmanızı kısa tutun ve kaldığınız zamanlarda zaman tutun. Unutmayın ki çok fazla güneş, güneş yanığına neden olabilir ve sedef hastalığını kötüleştirebilir.

İdela Kilonuzu Koruyun!

İş sedef hastalığınızı kontrol altına almaya gelince, uzmanlar sağlıklı bir kiloda kalmanın vücuttaki iltihaplanma seviyesini düşürmeye yardımcı olabileceğini söylüyor. Diyete ek olarak, fiziksel aktiviteye katılmak da kilonuzu idealleştirmenize yardımcı olabilir. Kilo vermeyi veya sağlıklı kilonuzu korumayı zor buluyorsanız doktorunuzla bu durumunuzu danışmanız gerekmektedir.

Alkolden Kaçının veya Sınırlandırın!

Mayo Clinic’e göre alkol içmek ilacınızın etkinliğini etkileyebilir . Doktorunuz tıbbi tedavilerinizi denetliyorsa, tedavilerinize müdahale etmeden güvenle içki içip içemeyeceğinizi danıştığınızdan emin olmalısınız.

Stresten Uzaklaşın!

Stres seviyelerini azaltan bazı günlük aktivitelere dahil olmak (yüzme, koşu, yoga, muhabbet) mevcut sedef belirtilerini yönetmenizi kolaylaştırabilir. Yoga, meditasyon, tai chi, nefes egzersizleri ve fiziksel aktivite stresi azaltabilir.

Sonuç

Sedef hastalığı için bir tedavi olmasa da aktif ve mutlu bir yaşam sürdürmeye çalışmak, tetikleyicilerden kaçınmak ve doktorunuzla çalışmak semptomları yönetme sürecinde size önemli ölçüde yardımcı olur. Tedavi planınız veya semptomlarınızı iyileştirebilecek yaşam tarzı değişiklikleri hakkında sorularınız varsa, sizin için en iyi tavsiye aile hekiminizle konuşmanız olacaktır.

Kaynaklar

  • Mayoclinic. mayoclinic.org/diseases-conditions/psoriasis/symptoms-causes/syc-20355840
  • Webmd. webmd.com/skin-problems-and-treatments/psoriasis/psoriasis-types#1
  • Psoriasis. psoriasis.org/life-with-psoriasis/stress
  • Jamanetwork. jamanetwork.com/journals/jamadermatology/fullarticle/1690928

YORUM YAPABİLİRSİNİZ

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen adınızı giriniz